اساتید هنر پارسه
انتخاب ساز برای کودکان
یکی از سوالات مهم برای مادران و پدرانی که فرزندشان به موسیقی علاقه مند است و یا خودشان مایلند که فرزندشان جذب موسیقی شود این است که چه سازی برای فرزندشان انتخاب کنند؟
انتخاب ساز یکی از تصمیم گیری های مهم در زمینه موسیقی است که به عوامل مختلفی مانند فیزیک و فیزیولوژی هنرجو، الگوهای ذهنی و منطقی، ذائقه موسیقی و پیشینه موسیقایی خانوادگی و تیپ شخصیتی هنرجو بستگی دارد.
چنانچه ساز اشتباهی برای هنرجو انتخاب شود نه تنها هنرجو در یادگیری آن ساز موفق نخواهد بود بلکه احتمال بسیار دارد که از موسیقی متنفر شود و تا سالها نتواند ساز جدیدی شروع کند چرا که فکر می کند استعداد موسیقی ندارد و در هیچ زمینه ای موفق نخواهد بود. روانشناسان این حالت را «یأس تعمیم یافته» می نامند. بسیار دیده شده است که گاه والدین سازی را که خودشان در کودکی و نوجوانی به آن علاقه مند بوده اند و در یادگیری آن ناکام مانده اند به فرزندشان تحمیل می کندد که معمولاً با شکست مواجه می شوند، از طرفی خود کودک هم نمی داند که به چه سازی علاقه دارد و مدام نظر خود را عوض می کند.
برای رفع این مشکلات بهتر است کمی به عقب تر برگردیم و یک سوال مهم مطرح کنیم:
چگونه متوجه شویم که کودک به موسیقی علاقه دارد؟ و چگونه بفهمیم کودک استعداد موسیقی دارد یا نه؟
اصولاً کودکانی که به موسیقی علاقه مند هستند از همان دوران «حسی حرکتی» یعنی از بدو تولد تا دو سالگی نسبت به سایر همسن های خود به موسیقی واکنش بیشتری نشان میدهند و گویا موسیقی را بهتر درک می کنند و با آن آرام میگیرند و با شنیدن برخی از انواع موسیقی دچار ناآرامی و استرس می شوند. این به حافظه موسیقایی آنها در دوران جنینی بر می گردد.
همین کودکان در سن بالاتر یعنی مرحله پیش عملیاتی که هنوز قوه منطق کودک کامل نشده است، با موسیقی می رقصند و می خوانند و شعرهایی که شنیده اند را به صورت آواز (هرچند نامفهوم) می خوانند. با اسباب بازی های موسیقایی سرگرم میشوند و سعی می کنند الگوهای ملودیک را کشف کنند و آن را تکرار کنند. مشاهده عکس العملهای کودک در مواجهه با اسباب بازی های موسیقایی و سازهای واقعی توسط یک کارشناس می تواند نکات بسیاری را روشن سازد.
اگر فرزند شما چنین عکس العمل هایی را نشان میدهد بهتر است به یک مشاور آموزش موسیقی معرفی نموده و آموزش وی را آغاز کنید. این کودک ارزش سرمایه گذاری در زمینه موسیقی را دارد.
انتخاب ساز برای کودکان
اگر کودک شما کمتر از ۶ سال دارد نگران نباشید چرا که فعلا مجبور نیستید برای او ساز تخصصی انتخاب کنید. تلکیف برای کودکان ۵/۳ سال تا ۷ سال مشخص است. این کودکان به صورت پیش نیاز باید دوره «ارف» را بگذرانند.
دوره «ارف» چیست؟ مشاهده استاید هنر پارسه
دوره ارف که توسط کارل ارف، موسیقیدان و روانشناس آلمانی، پایه گذاری شده دوره ای است که کودکان در آن با تکیه بر بازیهای موسیقایی گروهی با موسیقی آشنا می شوند، مفاهیم مهم همچون ریتم، صدای زیر و بم، نت خوانی، ریتم خوانی و… را با کمک سازهای بلز، فلوت ریکوردر و طبلک می آموزند. این دوره نسبت به سن هنرجو از ۹ ماه تا ۲ سال می تواند متغیر باشد.
در دوره ارف بچه ها با سازهای مختلف آشنا می شوند، صدای آنها را از نزدیک می شنوند و کم کم می توانند ساز اصلی خود را انتخاب نمایند. در دوره ارف، مربی نیز کودکان را زیر نظر دارد و می تواند در آخر دوره به والدین بگوید که این کودک در کدام رشته از موسیقی موفق تر خواهد بود.
اگر فرزند شما بیش از ۷ سال سن دارد دیگر نیازی به گذراندن دوره ارف ندارد و می بایست با کمک مشاور آموزشگاه، یک ساز تخصصی برای او انتخاب کنید.
کدام ساز برای کودکان مناسب تر است؟ کدام ساز راحت تر است؟
اینها سوالاتی است که زیاد می شنویم. در حالت کلی باید بگوییم مناسب ترین و راحت ترین ساز برای کودک، سازی است که خود کودک به آن علاقه دارد. البته سازهایی که روی زمین و روبری هنرجو قرار میگیرند (مانند سنتور، پیانو و…) به دلیل تسلطی که کودک به ساز دارد، برای کودکان کمتر مشکل ایجاد میکند ضمن اینکه اینطور سازها را باید در همان اندازه های استاندارد تهیه کنید و مجبور نیستید سایز کوچکتر تهیه کنید اما در مورد سازهایی که هنرجو باید آن را در دست بگیرد مانند گیتار و تنبک و ویولن و… باید با توجه به اندام هنرجو ساز کوچکتر تهیه کرد.
با وجود آنچه که در بالا گفته شد، بهترین راه برای انتخاب ساز برای کودکان این است که به مشاور موسیقی مراجعه فرمایید زیرا یک مشاور خوب با توجه به دانش روانشناسی و موسیقایی و همینطور تجربه در این کار بسیار بهتر می تواند شما را راهنمایی کند و جلوی دلزدگی هنرجو را بگیرد. در ضمن یکی از مهمترین موارد پس از انتخاب ساز برای کودک، انتخاب مربی مناسب است. سعی کنید کودک خود را حتما به مربی های تخصصصی کودک بسپارید. مربی های موسیقی کودک و بزرگسال کاملا عملکرد متفاوتی دارند. متد آموزش به کودکان (متدولوژی)، کتابهای آموزشی کودکان، روحیات کودکان (اپیستومولوژی) و زبانشناسی (ترمینولوژی) کودکان کاملا متفاوت از بزرگسالان است. شاید یک نوازنده معمولی و جوان بهتر از یک استاد دانشگاه مجرب و سطح بالا بتواند به فرزند شما موسیقی را بیاموزد. این مسئله از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در انتخاب مربی سختگیر باشید و پس از انتخاب، کار را به دست مربی بسپارید و اجازه دهید کارش را با آرامش پیش ببرد. برای مشاوره تلفی رایگان سوالات ثبت نام و میتوانید از طریق راهای ارتباطی واتساپ و تلفن اغدام کنید تماس با ما
انتخاب ساز برای کودکان انتخابی مهمی
انتخاب ساز برای کودکان همیشه یکی از حساسترین تصمیمها برای والدینی است که میخواهند فرزندشان وارد دنیای موسیقی شود. موسیقی تنها یک سرگرمی ساده نیست؛ یک ابزار تربیتی و آموزشی مهم است که میتواند تمرکز، خلاقیت، هوش ریاضی، هوش شنیداری و حتی عزتنفس کودک را تقویت کند. اما اولین گام برای ورود کودک به این مسیر جذاب، انتخاب درست ساز است. انتخاب ساز اشتباه میتواند باعث دلزدگی شود، اما انتخاب صحیح، مسیر رشد موسیقایی و حتی مسیر شغلی آینده را تغییر میدهد.
در این مقاله، بهصورت کاملاً حرفهای و با تکیه بر اصول روانشناسی، موسیقیشناسی و تجربه مربیان موسیقی کودک بررسی میکنیم که بهترین ساز برای کودکان چیست، چگونه علاقه کودک را پیدا کنیم، بهترین ساز برای پسر بچهها کدام است، چه آموزشگاهی انتخاب کنیم و در نهایت چه معیارهایی برای تصمیمگیری وجود دارد.
این راهنما یکی از کاملترین مقالات موجود در اینترنت درباره انتخاب ساز برای کودکان است.
چرا انتخاب ساز برای کودکان اهمیت زیادی دارد؟
بسیاری از والدین تصور میکنند موسیقی چیزی شبیه یک کلاس فوقبرنامه است، اما در واقع موسیقی یک زبان مهم یادگیری است. بخش مهمی از رشد ذهنی کودکان به تحریک شنیداری، درک الگوها، ساختار ریتم و بیان احساسات وابسته است. انتخاب ساز مناسب میتواند در موارد زیر تأثیر عمیق ایجاد کند:
افزایش تمرکز و توانایی حل مسئله
تقویت هماهنگی چشم و دست
رشد هوش موسیقایی
بهبود مهارتهای اجتماعی با نوازندگی گروهی
تقویت اعتماد به نفس
کمک به تخلیه هیجانات و مدیریت استرس
اما تمام اینها زمانی محقق میشود که ساز با ویژگیهای کودک هماهنگ باشد. ساز نامناسب نه تنها اثر مثبت ندارد، بلکه ممکن است باعث سرخوردگی، کاهش اعتماد به نفس و بیعلاقگی کامل کودک به موسیقی شود.
علائم علاقه کودک به موسیقی چیست؟
قبل از اینکه دنبال انتخاب ساز برای کودکان باشید، باید بفهمید آیا کودک واقعاً به موسیقی علاقه دارد یا نه. نشانههای علاقه معمولاً از سنین بسیار پایین قابل مشاهده هستند:
کودک با شنیدن موسیقی حرکت میکند یا دست میزند.
صداهای موسیقایی برای او آرامبخش است.
آهنگها را سریع حفظ میکند.
اسباببازیهای موسیقایی برایش جذابتر از سایر اسباببازیهاست.
ریتم را تقلید میکند؛ مثلاً با کوبیدن روی میز یا خواندن زیر لب.
اگر چنین رفتارهایی را مشاهده کردهاید، احتمالاً فرزند شما استعداد و علاقه طبیعی دارد و ورود به کلاس موسیقی انتخاب درستی خواهد بود.
کودکان زیر ۷ سال بهتر است چه سازی یاد بگیرند؟
کودکان ۳.۵ تا ۷ سال، هنوز شرایط ذهنی و حرکتی لازم برای انتخاب یک ساز تخصصی را ندارند. به همین دلیل کارشناسان پیشنهاد میکنند ابتدا دوره ارف (Orff) را بگذرانند.
دوره ارف چیست و چرا باید شروع شود؟
ارف یک متد استاندارد جهانی است که توسط «کارل ارف»، آهنگساز آلمانی، با هدف آموزش موسیقی به کودکان طراحی شده است. در این دوره کودک:
با مفاهیم بنیادی موسیقی آشنا میشود
ریتم و نتخوانی را در قالب بازی یاد میگیرد
با سازهای ساده و کودکانه مثل بلز، فلوت ریکوردر و طبلک کار میکند
اعتماد به نفس موسیقایی پیدا میکند
آرامآرام سلیقه موسیقایی خود را نشان میدهد
بزرگترین مزیت این دوره این است که به انتخاب ساز نهایی کمک میکند. مربی که رفتار و علاقه کودک را زیر نظر دارد، در پایان دوره میتواند بگوید کودک برای چه سازی مناسبتر است.
بهترین ساز برای کودکان بالای ۷ سال
اگر فرزند شما ۷ سال یا بیشتر دارد، وقت انتخاب ساز اصلی است. اما انتخاب ساز برای کودکان یک نسخه ثابت ندارد؛ زیرا هر ساز برای هر کودک مناسب نیست. باید به چند عامل مهم توجه کنید:
معیارهای انتخاب ساز مناسب برای کودک:
فیزیک بدن و توان عضلانی
سطح تمرکز و صبر کودک
تیپ شخصیتی (درونگرا یا برونگرا بودن)
علاقه شنیداری کودک به صداها
بودجه و امکان تهیه ساز مناسب
مربی متخصص برای کودکان
در ادامه، سازهای مناسب را با جزئیات بررسی میکنیم.
آموزش تخصصی موسیقی کودک
بهترین ساز برای پسران
در بسیاری از خانوادهها سوال مطرح میشود که بهترین ساز برای پسر چیست؟
پسر بچهها معمولاً انرژی بالاتری دارند و سازهایی که نیاز به تحرک یا ریتم دارند برایشان جذابتر است. با این حال هیچ قانونی قطعی وجود ندارد. بهترین ساز برای پسر بستگی به ویژگیهای فردی دارد.
سازهای پیشنهادی برای پسران:
۱. تنبک یا درامز
مناسب برای پسران پرانرژی
تقویت توازن حرکتی
یادگیری نسبتاً سریع
کمک به تخلیه انرژی
۲. گیتار
جذاب برای اکثر پسران
قابل حمل و مناسب برای اجراهای گروهی
سازهای سایزبندی شده مخصوص کودکان
۳. پیانو
مناسب برای کودکان با تمرکز خوب
پایهای برای یادگیری موسیقی حرفهای
تقویت هماهنگی هر دو نیمکره مغز
۴. ویولن
مناسب برای کودکان دقیق و صبور
ساز تخصصی ارزشمند برای آینده
سایزهای ۱/۴ و ۱/۲ برای کودکان
بنابراین انتخاب بهترین ساز برای پسر باید کاملاً بر اساس شخصیت و توانایی فرزند باشد، نه کلیشههای جنسیتی.
جدول انتخاب ساز برای کودکان | ساز آموزش موسیقی به کودکان در جدول
در جدول زیر میتوانید سریع تصمیم بگیرید که برای فرزند شما چه سازی مناسبتر است:
| سن کودک | ویژگیهای شخصیتی | توان جسمی | سازهای پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| ۳.۵ تا ۷ سال | انرژی بالا یا پایین، بدون نیاز به انتخاب ساز تخصصی | همه کودکان | ارف، بلز، فلوت ریکوردر، طبلک |
| ۷ تا ۹ سال | پرانرژی و فعال | توان حرکتی خوب | تنبک، گیتار، درامز |
| ۷ تا ۹ سال | آرام، دقیق، صبور | توان ظریف دست | ویولن، پیانو |
| ۹ سال به بالا | علاقه به موسیقی کلاسیک | تمرکز بالا | ویولن، پیانو |
| ۹ سال به بالا | علاقه به موسیقی پاپ | توان متوسط | کیبورد، گیتار |
این جدول نقش مهمی در بهینهسازی انتخاب ساز برای کودکان دارد و مسیر انتخاب را سادهتر میکند.
کدام سازها برای شروع آسانتر هستند؟
بسیاری از والدین میپرسند:
«کدام ساز برای شروع راحتتر است؟»
پاسخ تخصصی این است:
راحتترین ساز برای کودک، سازی است که واقعاً دوستش داشته باشد.
اما بهصورت عمومی، سازهای زیر یادگیری اولیه سادهتری دارند:
بلز (برای شروع)
پیانو و کیبورد
تنبک
گیتار سایز کوچک
فلوت ریکوردر
سازهایی مثل ویولن یا سنتور نیاز به دقت بیشتر دارند، اما اگر کودک به آنها علاقه واقعی داشته باشد، نتیجه بسیار خوبی خواهد گرفت.
بهترین آموزشگاه موسیقی برای کودکان باید چه ویژگی داشته باشد؟
یکی از مهمترین عوامل موفقیت کودک، انتخاب درست آموزشگاه است.
نکات انتخاب بهترین آموزشگاه موسیقی برای کودکان:
مربیان متخصص کودک (نه بزرگسال)
روش آموزش کودکان کاملاً متفاوت است و باید مربی متد آموزشی کودک را بلد باشد.ارائه دوره ارف استاندارد
برای سنین زیر ۷ سال ضروری است.داشتن اتاقهای استاندارد آکوستیک و سازهای مناسب کودک
پیشرفت مرحلهای مستند (ارزیابی ماهانه)
امکان مشاوره قبل از انتخاب ساز
محیط شاد و غیر استرسزا
آموزشگاهی که این ویژگیها را داشته باشد، بهترین گزینه برای رشد موسیقایی کودک است. ماننده آموزشگاه هنر پارسه که تلاش میکنید که بهترین قیمت و کلاس هارو به ارائه دهد.
اشتباهات رایج والدین در انتخاب ساز برای کودکان
برای جلوگیری از دلسردی کودک، والدین باید از برخی اشتباهات رایج دوری کنند:
۱. انتخاب ساز براساس علاقه والدین، نه کودک
بسیاری از مادران و پدران سازی را انتخاب میکنند که خودشان در کودکی آرزو داشتند یاد بگیرند.
۲. انتخاب ساز خیلی سخت در شروع
اگر کودک هنوز انگیزه ندارد، سازهای سخت باعث دلزدگی میشود.
۳. خرید ساز بیکیفیت
ساز نامناسب باعث میشود کودک صدای واقعی نتها را درک نکند.
۴. مقایسه کودک با دیگران
هر کودک سرعت و استعداد مخصوص خودش را دارد.
۵. انتخاب مربی نامناسب
مربی بزرگسالان نباید به کودک درس بدهد. متد آموزشی کودکان کاملاً متفاوت است.
نقش والدین در موفقیت کودک
والدین نقش مهمی دارند:
تشویق بدون فشار
ایجاد فضایی آرام برای تمرین
گوش دادن به نوازندگی کودک
حمایت عاطفی و انگیزشی
شرکت در کلاسهای نمایش (در صورت وجود)
موفقیت در موسیقی یک مسیر بلندمدت است و حمایت خانواده مهمترین عنصر آن است.
اطلاعات بیشتر درباره انتخاب ساز برای کودکان
جمعبندی: بهترین ساز برای کودک شما کدام است؟
هیچ پاسخی بهصورت کلی وجود ندارد، اما اگر بخواهیم یک نتیجه عملی بدهیم:
اگر کودک زیر ۷ سال است → ارف بهترین انتخاب است.
اگر کودک پرانرژی است → گیتار، درامز، تنبک مناسب است.
اگر کودک آرام و دقیق است → ویولن، پیانو بهترین هستند.
اگر کودک هنوز مطمئن نیست → مدتی در ارف یا کلاسهای مقدماتی شرکت کند.
اگر به دنبال ساز ساده برای شروع هستید → پیانو، کیبورد یا تنبک بسیار مناسباند.
در نهایت، علاقه کودک مهمتر از همهچیز است.