مختصری درباره ساز گیتار و تاریخچه آن

گیتار یک ساز باستانی و اصیل است که تاریخچه آن به بیش از ۴۰۰۰ سال قبل بر می‌گردد. بسیاری از نظریه های متفاوت در مورد اجداد و نمونه های اولیه این ساز وجود دارد. اما اغلب ادعا شده است که گیتار نمونه توسعه یافته ساز عود و یا حتی kithara در یونان باستان است. با این مقاله آموزشگاه موسیقی پارسه همراه ما باشید تا با تاریخچه ساز محبوب گیتار بیشتر آشنا شوید.

تحقیقات انجام شده توسط دکتر مایکل کاشا در دهه ۱۹۶۰ نشان داده است که ساز عود نتیجه یک مسیر جداگانه توسعه است، اگرچه ممکن است اجداد مشترکی با گیتار داشته باشد؛ اما هیچ تاثیری در تکامل آن نداشته است. با این حال بسیاری معتقدند که پیشگامان گیتار تأثیر عمده ای بر توسعه صدای ساز عود داشته اند. سازی که مورس با خود به اسپانیا آورد.
در واقع تنها “شواهد” برای نظریه کیتارا، شباهت بین کلمه “کیتارا” در یونان باستان و زبان اسپانیایی است. در نتیجه دشوار است تصور کنید که چگونه گیتار میتواند از کیتارا که یک ابزار کاملا متفاوت است (یک چنگ با چارچوب مربعی) تکامل یافته باشد.
در واقع عجیب است که یک چنگ هفت رشته ای با شکل مربعی دارای اسم ۴ رشته ای “کیتارا” بوده باشد. دکتر کاشا این سؤال را مطرح می کند و می پرسد که یونانیان نام “کیتارا” را به دست آورده اند و می گوید که اولین کیتاراهای یونانی زمانی که از خارج از کشور معرفی شدند تنها ۴ رشته داشتند. او معتقد است که یونانیان نام قدیمی گیتار را با الهام گرفتن از یک ساز ایرانی ۴ رشته‌ای، به نام “چارتار” ساخته اند.
اما گیتار به سبک امروزی را مانند بسیاری از سازهای مدرن باید ارمغان دوره رنسانس دانست. البته گیتارهای اولیه دارای حالتی کشیده تر بودند و به مرور به شکل امروزی تبدیل شدند. در نهایت می‌توان گفت کیتار در قرن شانزدهم میلادی به شکل امروزی آن وجود داشته است. گیتار از این تاریخ به بعد در اسپانیا محبوبیت بسیاری پیدا کرد و جزئی جدا نشدنی از موسیقی کلاسیک این کشور شد.

توسعه گیتار کم کم منجر به ایجاد شکل‌های متفاوتی از این ساز شد. امروزه گیتارها در سه نوع اصلی گیتار  کلاسیک، آکوستیک و گیتار الکترو آکوستیک، ارائه می‌شوند.
گیتار کلاسیک همان گیتار معمولی است که البته می توان گفت به نوعی گیتار آکوستیک است و تفاوتش با کیتار آکوستیک در بدنه کوچک تر و جنس متفاوت سیم است. سیم های این گیتار ترکیبی از جنس نایلون (۳ سیم) و فلز (۳ سیم) است. گیتار کلاسیک در واقع نمونه جدید گیتار فلامنکو اسپانیایی است.
گیتار اکوستیک معمولا شش سیم فلزی دارد و وظیفه تقویت صدا در آن تنها بر عهده بدنه تو خالی آن است. کاسه بزرگتر  تفاوت ظاهری کیتار آکوستیک با کلاسیک است و به دلیل فلزی بودن سیم ها، صدای این گیتار زنگ خاصی دارد. به دلیل همین زنگ صدا هم از آن در موسیقی راک و سبک های مشابه، بیشتر استفاده می شود. جالب است بدانید گیتار آکوستیک دارای نسخه ۱۲ سیم هم هست که هر دو سیم یک نت را اجرا می کنند و علت افزایش سیم ها، بهبود حجم صدای خروجی است.
در نهایت هم گیتار الکتروآکوستیک وجود دارد که در ظاهر تفاوت خاصی با نمونه آکوستیک ندارد. تفاوت اصلی این دو گیتار در بهره گیری گیتار الکتروآکوستیک از نیروی الکتریسیته برای تقویت صدای ساز است.
در نهایت باید گفت گیتار به عنوان یک ساز مطرح جهانی دارای تاریخچه ای با جزئیات بسیار بیشتر و توضیحات مفصل تری است. اما امیدواریم از این مقاله خلاصه شده استفاده کافی را برده باشید.