انتخاب ساز موسیقی مناسب برای یادگیری در بزرگسالی | غلبه بر ترسها و شروع یک سفر هنری
تصمیم برای یادگیری موسیقی در بزرگسالی، بیش از آنکه یک سرگرمی ساده باشد، یک انقلاب شخصی و ذهنی است. برخلاف دوران کودکی که انتخاب ساز ممکن است تحت تأثیر اجبار والدین یا محدودیتهای برنامه درسی مدرسه باشد، انتخاب ساز موسیقی مناسب برای یادگیری در بزرگسالی یک مسیر خودآگاهانه و عمیقاً لذتبخش است.
یادگیری موسیقی در بزرگسالی شما اکنون با پختگی فکری، انگیزه درونی و درکی که از روحیات خود دارید، پا به این عرصه میگذارید. اما چالش اصلی، نه نواختن نتها، بلکه برداشتن اولین قدم و انتخاب درست از میان دنیای بیانتهای سازهاست.
در این مقاله، از نگاه تخصصی آموزشگاه موسیقی هنر پارسه، فراتر از نکات کلی رفته و به لایههای زیرین یادگیری ساز در بزرگسالی میپردازیم. هدف ما این است که نه تنها یک ساز، بلکه یک همراه همیشگی برای روح شما پیدا کنیم.
چرا بزرگسالی بهترین زمان برای شروع موسیقی است؟
یادگیری موسیقی در بزرگسالی پیش از آنکه به سراغ فاکتورهای انتخاب برویم، باید یک باور غلط رایج را دفن کنیم: «مغز کودکان برای یادگیری موسیقی انعطافپذیرتر است». این جمله تنها بخشی از حقیقت است. درست است
که کودکان در جذب اطلاعات خام سریعترند، اما بزرگسالان از سلاحهای قدرتمندتری برخوردارند: تمرکز تحلیلی، نظم شخصی و از همه مهمتر، درک عاطفی عمیق از موسیقی. یک نوازنده بزرگسال میداند چرا قطعۀ خاصی را دوست دارد و این «چرایی» بزرگترین موتور محرکه برای ساعتها تمرین طاقتفرسا است. وقتی صحبت از یادگیری موسیقی در بزرگسالی میشود، ما در مورد تزریق معنا به صداها صحبت میکنیم، نه صرفاً تقلید حرکات.
کالبدشکافی علاقه فراتر از گوش دادن
انتخاب ساز موسیقی مناسب برای یادگیری در بزرگسالی در قدم اول، باید تمایز قائل شوید بین «لذت شنیدن» و «لذت نواختن». شاید ساعتها به صدای ساکسیفون در موسیقی جَز گوش دهید، اما آیا تحمل فشار دیافراگم و کنترل تنفس برایتان لذتبخش است؟ اینجاست که انتخاب باید از گوش، به بدن منتقل شود.
در پروسه انتخاب ساز موسیقی مناسب برای یادگیری در بزرگسالی، باید به هوش بدنی خود رجوع کنید. آیا شما فردی هستید که با لمس اشیا آرام میگیرید؟ سازهای زهی مانند گیتار، تار یا سنتور میتوانند این نیاز لمسی را به شکلی فوقالعاده ارضا کنند. اگر انرژی اضافه دارید و دوست دارید ضربه بزنید، سازهای کوبهای بهترین دوست شما هستند. اگر عاشق کنترل دم و بازدم هستید و میخواهید ساز امتداد ریههایتان باشد، سازهای بادی جهان جدیدی به رویتان میگشایند.
بررسی تخصصی چالشهای فیزیکی آناتومی دست و صورت
یکی از بزرگترین موانعی که میتواند یادگیری موسیقی در بزرگسالی را تحتالشعاع قرار دهد، دردهای عضلانی یا محدودیتهای آناتومیک است. در اینجا نگاهی دقیقتر به دو ساز پرطرفدار و چالشبرانگیز در بزرگسالی میاندازیم:
یادگیری ویولن در بزرگسالی:
یادگیری ویولن در بزرگسالی بسیاری از هنرجویان بزرگسال آرزوی نواختن ویولن را دارند اما از سختی آن میترسند. واقعیت این است که یادگیری ویولن در بزرگسالی نیازمند صبری فراتر از حد معمول است. برخلاف گیتار که دارای پردههای راهنماست، ویولن یک ساز fretless است و گوش شما باید به تنهایی کوک بودن نتها را تشخیص دهد. از نظر فیزیکی، گرفتن آرشه و نگه داشتن ساز در ابتدا بسیار غیرطبیعی به نظر میرسد
اما مزیت بزرگسالان در اینجا، آگاهی بدنی بالاتر است. یک فرد بالغ میتواند ارتباط عضلات شانه، آرنج و مچ را تحلیل کند و سریعتر از یک کودک، تنشهای اضافی را رها کند. اگر به یادگیری ویولن در بزرگسالی فکر میکنید، باید بدانید که این ساز پاداش صبوری شما را با شیرینترین صداها خواهد داد. این ساز برای کسانی که خواهان بیان احساسات عمیق و غمگین یا شورانگیز هستند، بینظیر است.
یادگیری سنتور در بزرگسالی
در طرف دیگر، یادگیری سنتور در بزرگسالی قرار دارد که ساز ملی ما ایرانیان است. سنتور از این حیث منحصربهفرد است که شما با دو مضراب، مستقیماً با سیمها در تماسید. این تماس مستقیم، بازخورد لمسی فوقالعادهای ایجاد میکند. از منظر تکنیکی، یادگیری سنتور در بزرگسالی چالش مچهای انعطافپذیر و هماهنگی دو دست است. برخلاف ویولن که در آن یک دست نوا میسازد و دست دیگر میکِشد
یادگیری سنتور در بزرگسالی در سنتور هر دو دست شما نقش یکسان دارند و باید در نهایت استقلال عمل کنند. بزرگسالانی که به نواختن سنتور روی میآورند، معمولاً از نظم هندسی و چشمنواز آن لذت میبرند. صدای کریستالی و زنگدار سنتور میتواند استرس روزانه را بشوید و با خود تمرکز و آرامش بیاورد. نکتۀ مثبت، دسترسی نسبتاً راحت به اساتید مجرب سنتور در ایران است.
زمان و مکان برنامهریزی برای زندگی پرمشغله
یک دغدغه کلیدی در یادگیری موسیقی در بزرگسالی، مدیریت زمان است. در اینجا باید با پارامتر میزان صدای خروجی و حجم فیزیکی ساز نیز بازی کرد. اگر شغل شما تمام روز ذهنتان را تحلیل برده، شاید نواختن یک ساز بلند و پرانرژی مثل ترومپت برای همسایگان و اعصاب خودتان عذابآور شود. در عوض، سازهای ملایمتر یا امکان استفاده از میوت (صدا خفهکن) میتواند ناجی تمرینات نیمهشب شما باشد.
برای مثال، یک کیبورد دیجیتال با قابلیت اتصال هدفون، به شما اجازه میدهد ساعت یک بامداد هم بدون ایجاد مزاحمت تمرین کنید. یا برای یادگیری سنتور در بزرگسالی، میتوانید با گذاشتن لایهای پارچه نمدی نازک روی سیمها، صدای ساز را به حداقل برسانید. این ترفندهای پنهان، تضمین میکنند که محدودیتهای آپارتمانی مانع پیشرفت شما نشود.
سرمایهگذاری مالی ارزش یک ساز استاندارد
به عنوان یک هنرجوی بزرگسال، یک اشتباه رایج خرید ارزانترین ساز موجود است. دستها و گوش یک فرد بالغ، پیچیدگیهای صدا را بهتر حس میکند. سازی که صدای غیراستاندارد دارد یا سیمهایش از فاصله زیادی کنده میشوند، نه تنها لذت یادگیری را نابود میکند، بلکه ممکن است باعث آسیب به انگشتان یا عادات اشتباه نوازندگی شود
در سرمایهگذاری برای یادگیری ویولن در بزرگسالی، یک ساز متوسط با صدای گرم، ساعتها تمرین را به تجربهای شنیداری تبدیل میکند تا شکنجه شنیداری. این در حالی است که یک ساز خوب، ارزش فروش مجدد بالاتری نیز دارد.
دیدگاه و متد زولتان کدای برای آموزش موسیقی
انتخاب ساز موسیقی مناسب برای یادگیری در بزرگسالی
بسیاری از افراد بالغ، مخصوصا آنهایی که به ساز آکوستیک علاقه دارند، دوست دارند که یک ابزار موسیقی را یاد گرفته و بنوازند؛ اما حتی از چشمانداز آن نیز میترسند. از کجا باید شروع کنند؟ خب، قبل از یاد گرفتن یکی ساز موسیقی، باید در واقع یکی از آنها را انتخاب کنید. خبر خوب این است که انتخاب یک ساز موسیقی در بزرگسالی سادهتر است. زیرا تا کنون با علایق خود آشنا شده اید
و به ابزار، معلمین و انتخابهای بسیار بیشتری دسترسی دارید. اکنون قضیه با دبیرستان و جایی که مجبور بودید بین کلارینت و ترامبون یکی را انتخاب کنید بسیار متفاوت است! به هر روی در این مقاله دو قسمتی وبسایت آموزشگاه موسیقی هنر پارسه، نکاتی را برای انتخاب ساز موسیقی مناسب با شما در میان میگذاریم.
انتخاب ساز مناسب موسیقی برای بزرگسالان
1. به چه سبک موسیقی علاقه دارید؟
این مسئله ممکن است بسیار واضح باشد، اما کاملا به آن فکر کنید: اگر واقعا به موسیقی فولکلور آکوستیک علاقه دارید، طبل و تنبک، اگرچه جالب به نظر میرسد؛ اما ممکن است انتخاب درستی نباشد. اما واقعا به این سوال فکر کنید
انتخاب ساز موسیقی یک سرمایهگذاری بزرگ از لحاظ وقت و پول است. پس مطمئن شوید که نوع موسیقی با هزینههای حاصل از آن هماهنگی داشته باشد. بعضی از سازها نسبت به بقیه چندکارهتر هستند. برای مثال، به محض اینکه نحوه گذاشتن انگشت و طرز استفاده از آرشه را یاد گرفتید، میتوانید در یک سبک خاص به دنبال تخصص باشید یا اینکه چندین ژانر را امتحان کنید. در حالی که سهتار محدودیتهای بیشتری دارد.
2. خود را در حال نواختن ساز در چه موقعیتهایی تصور میکنید؟
آیا نواختن موسیقی در یک گردهمایی سازهای زهی جالب به نظر میرسد؟ شاید ماندولین (سازی شبیه به گیتار) انتخاب مناسبی باشد. اگر تا این حد اجتماعی نیستید پیانو همیشه میتواند انتخاب خوبی باشد؛ چراکه میتوان تکنوازی کرد؛ و حتی زمانی که از آن استفادهای نمیشود؛ باز هم مبلمان مجللی به نظر خواهد رسید.
3. تا چه حدی در بودجه خود محدودیت دارید؟
بیشتر سازهای موسیقی را میتوان در بازههای مختلف قیمتی خریداری کرد. اما بعضی از آنها بسیار ارزانتر یا گرانتر از بقیه هستند. برای مثال، یک نیلبک ساده بسیار عالی قیمت کمی خواهد داشت؛ و حتی قیمت گرانترین آنها باز هم از بسیاری از سازها، به عنوان مثال یک عود، بسیار ارزانتر است.
4. فضای تمرین شما به چه صورت است؟
در یک آپارتمان با دیوارهای نازک در وسط تهران زندگی میکنید؟ شاید نیانبان بهترین انتخاب شما نباشد. در یک مزرعه و در وسط ناکجا آباد زندگی میکنید؟ پس تا جایی که دلتان میخواهد سر و صدا درست کنید.
5. پیدا کردن معلم چقدر ساده است؟
احتمالا برای پیدا کردن معلم گیتار در هر شهری سختی زیادی نخواهید داشت. اما اگر می خواهید آکاردئون دیاتونیک مخصوص کاژون را یاد بگیرید، انتخاب های شما محدودتر خواهند بود. این نکته به این معنی نیست که یاد گرفتن آن ساز نادر غیرممکن است؛ فقط باید آماده این باشید که بیشتر بگردید و البته بیشتر خرج کنید.
همچنین به یاد داشته باشید که شاید برای حضورکلاسهای آموزشگاه موسیقی مجبور باشید مسافتی را هم سفر کنید. بعضی از معلمین انواع ساز موسیقی را از راه دور و از طریق برنامههای ارتباطی آنلاین، آموزش می دهند؛ اما چنین سبک کلاسی ممکن است برای شما کارآمد نباشد.
6. چه مقدار زمان بر روی یادگیری آن ساز موسیقی اختصاص میدهید؟
اگر می خواهید که به یک نوازنده ماهر تبدیل شوید؛ تمامی سازهای موسیقی به سرمایهگذاری بزرگ زمانی نیاز دارند. البته اگر وقت کمتری صرف آنها کنید، باز هم میتوانید بسته به نوع ساز نوازنده نسبتا خوبی شوید
اگر زمان زیادی ندارید، اصلا سراغ سازهایی مانند کورا نروید. در این زمینه شاید انتخاب سازی مثل گیتار بهترین گزینه برای شما باشد. اگر به دنبال موسیقی واقعی هستید اما وقت بسیار کمی برای تمرین کردن در اختیار دارید، ابزاری با ریتم ساده مانند جعبه انتخابی فوق العاده است.
امیدواریم تا اینجای کار از این مقاله استفاده کرده باشید. در قسمت دوم این مقاله نکات تکمیلی دیگری را درباره انتخاب ساز موسیقی مناسب برای شما مطرح میکنیم.
7. آیا محدودیت فیزیکی خاصی دارید؟
اگر نمیتوانید چیز سنگینی حمل کنید؛ باس ایستاده را امتحان نکنید. اگر ظرفیت ششهای شما عالی نیستند؛ درباره ساکسیفون تجدیدنظر کنید. انگشتان ضخیم؟ پیانو ممکن است چندان آسان نباشد. مطمئنا اگر اراده کافی برای نواختن چیزی را داشته باشید که از لحاظ فیزیکی برای شما سخت است؛ میتوانید از پس هر چیزی بر بیایید؛ اما آماده دشواریهای خاصی هم باشید.
8. آیا میخواهید ساز بزنید و در عین حال آواز بخوانید؟
اگر واقعا میخواهید در عین نواختن آواز هم بخوانید؛ مخصوصا اگر می خواهید آن را به صورت تکنوازی انجام دهید، ممکن است بهتر باشد سراغ یکی از دو ابزار کلاسیک بروید: پیانو و گیتار. مطمئنا آهنگسازان بسیاری وجود داشته اند که با استفاده از سازهای دیگر هم خواندهاند؛ اما پیانو و گیتار کامل بودن و تنوع موسیقی خاصی را ارائه میدهند که میتوانند به خوبی با خواندن شما هماهنگ شوند. اتفاقی نیست که این سازها محبوبترین ابزارها از این حیث برای خوانندگان هستند.
9. آیا میخواهید خواندن موسیقی را هم یاد بگیرید؟
اگر میخواهید موسیقی کلاسیک غربی بزنید؛ باید موسیقی را در کلاس های آموزشگاه موسیقی یاد بگیرید. مخصوصا هر کدام از گشاهایی که همراه ابزار شما زده میشوند. نوازندگان جاز هم معمولا باید یاد بگیرند که موسیقی بخوانند. اگرچه ممکن است کمی با زبان موسیقی کلاسیک متفاوت باشد. همچنین بعضی از سنتهای موسیقی بینالمللی سبکهای مختلفی در نوشتن نته=های موسیقی دارند. اگر نمیخواهید موسیقی بخوانید و تنها از راه شنیداری بزنید، بیشتر ژانرهای موسیقی فولکلور در دنیا مناسب شما هستند.
10. آیا میخواهید رهبر گروه باشید؟
اگر میخواهید موسیقی جمعی بزنید. چه راک کلاسیک باشد یا رگا و یا هر ژانر دیگری، نقش خود را چگونه تصور میکنید؟ اگر میخواهید رهبر جمع باشید، ابزاری را بردارید که بیشتری کار تکنوازی را انجام میدهد؛ و همان ملودی ژانر انتخابی شما را مینوازد. اگر میخواهید یک قهرمان ناشناخته باشید؛ به سراغ ابزاری در بخش ریتم بروید.
11. آیا اشخاص دیگری هم وجود دارند که با هم تشکیل تیم دهید؟
انواع خاصی از موسیقی (و سازی که با استفاده از آنها نواخته میشوند) در واقع به صورت اجتماعی بهتر هستند؛ و اگر اشخاص دیگری در کار نباشند تا با آنها هماهنگ شوید، احتمالا سختی زیادی خواهید کشید. برای مثال، موسیقی ایرلندی و موسیقی فولکلور آمریکایی واقعا به صورت جمعی لذت بیشتری دربردارند
بنابراین، اگر نمیخواهید یک عمر به تنهایی بانجو یا تبل بزنید؛ این نکته را در نظر بگیرید که آیا افراد دیگری را هم میتوانید پیدا کنید تا با آنها تمرین کنید؟ یا اینکه باید برای پیدا کردن آنها مسافتهای بیشتری را طی کنید؟
چند نکته دیگر برای انتخاب ساز موسیقی مناسب
- ابزار خود را به دقت انتخاب کنید. اگر واقعا آن را دوست نداشته باشید؛ هیچوقت به دنبال آن نخواهید رفت. پس به زور خودتان را قانع نکنید.
- باید مدتی صبر کنید تا مهارت پیدا کنید. انتظاراتی منطقی داشته باشید
- و به یاد داشته باشید که روند یادگیری برای سازهای مختلف میتواند کاملا متفاوت باشد. شاید رسیدن به نقطهای که با استفاده از گیتار نتی را بنوازید؛ زمان کمتری را نسبت به یادگیری ویولون طلب کند. اگر فرآیند یادگیری وقت زیادی لازم داشت، خود را ناامید نکنید.
- هیچگاه این حرف را باور نکنید که یاد گرفتن ساز موسیقی برای بچهها نسبت به افراد بزرگسال راحتتر است. مطمئنا بچهها دارای انعطافپذیری ذهنی خوبی هستند
- که به آنها اجازه میدهد بعضی چیزها را بهتر از افراد بالغ یاد بگیرند؛ اما ما هم چندین نقطه قوت نسبت به آنها داریم: ما میتوانیم بهتر تمرین کنیم؛ ما (از لحاظ نظری) یاد گرفتهایم که چگونه وقتمان را بهتر برنامهریزی کنیم
- ما جدی بودن شرایط را بهتر درک میکنیم (مخصوصا زمانی که تعهد مالی بزرگی در کار است) و احتمال بیشتری وجود دارد که ما از ابزار انتخابیمان بیشتر خوشمان بیاید. تلاش کردن اصلا کاری ساده نیست و واقعا جواب میدهد.
