پرش به محتوا 
گفتگو با استاد منتشری نگاهی به تحریر و کلاس آواز محمد منتشری در هنر پارسه
آواز ایرانی، هنری است که با ظرافتهای موسیقایی و ادبی همراه است و اجرای درست آن نیازمند دانش عمیق، تمرین مستمر و درک روحی و تکنیکی آثار است. در این میان، استاد محمد منتشری به عنوان یکی از چهرههای برجسته موسیقی آوازی ایران، توانسته با سالها تجربه و دانش، هنرجویان بسیاری را در مسیر حرفهای شدن همراهی کند. گفتوگو با استاد منتشری فرصتی است تا از دیدگاه ایشان درباره هنر آواز، اهمیت شعر و فن بیان و نحوه آموزش در کلاس آواز محمد منتشری در آموزشگاه هنر پارسه بیشتر بدانیم.
پیشینه و جایگاه استاد منتشری در موسیقی آوازی ایران
استاد محمد منتشری از جمله استادانی است که نه تنها در زمینه اجرا و تحریر تخصص دارد، بلکه به پرورش هنرجویان حرفهای نیز اهمیت ویژهای میدهد. ایشان با سالها تجربه در زمینه آموزش و اجرا، موفق شده است سبک و روش خاص خود را در موسیقی آوازی پایهگذاری کند. شاگردان ایشان علاوه بر تسلط به تکنیکهای آواز، با درک عمیق شعر و موسیقی ایرانی نیز آشنا میشوند.
جایگاه استاد منتشری در موسیقی ایران با توجه به سابقه همکاری با هنرمندان شاخص و فعالیتهای آموزشی، نشان از تعهد ایشان به حفظ و گسترش سنتهای موسیقی آوازی دارد. ایشان با بهرهگیری از روشهای نوین آموزشی و دانش عمیق از ردیف موسیقی، توانسته است کلاسهای آواز را به محیطی تخصصی و کاربردی تبدیل کند.
تحریر محمد منتشری رمز موفقیت در موسیقی آوازی
یکی از ویژگیهای بارز استاد منتشری، توانایی در اجرای تحریرهای پیچیده و دقیق است. تحریر محمد منتشری نه تنها نشان از مهارت فنی ایشان دارد، بلکه بیانگر درک عمیق او از شعر و موسیقی است. در آواز ایرانی، تحریر بخش مهمی از اجرا را تشکیل میدهد و بدون تسلط بر آن، هنرجو نمیتواند اجرای حرفهای داشته باشد.
تحریر استاد منتشری بر پایه سالها تمرین و آموختن ردیفهای قدیمی بنا شده است و هر نت و هر حرکت صدایی با دقت انتخاب میشود. این ویژگی باعث میشود که هنرجویان با الگو گرفتن از ایشان، بتوانند تحریرهای خود را با ظرافت و دقت بیشتری اجرا کنند. علاوه بر این، تحریر محمد منتشری با درک کامل از مفهوم شعر و ریتم موسیقی ایرانی همراه است، بنابراین هر اجرای او از لحاظ هنری کامل و تاثیرگذار است.
کلاس آواز محمد منتشری در آموزشگاه هنر پارسه
آموزشگاه هنر پارسه، با میزبانی از استاد منتشری، فرصت ویژهای برای علاقهمندان به موسیقی آوازی فراهم کرده است تا زیر نظر یکی از برجستهترین اساتید آموزش ببینند. کلاس آواز محمد منتشری در هنر پارسه ترکیبی از آموزش تکنیکهای آواز، تمرین تحریر، فن بیان و تحلیل شعر است.
ساختار کلاسها
-
آموزش تکنیکهای صدا و تحریر: هنرجویان با انواع تحریرها و لحنهای موسیقی آشنا میشوند و یاد میگیرند چگونه از صدا به بهترین شکل استفاده کنند.
-
مطالعه شعر و ادبیات فارسی: استاد منتشری تاکید ویژهای بر شناخت کامل اشعار و شاعر دارد تا اجرای هنرجو با روح و مفهوم شعر همخوانی داشته باشد.
-
تمرین فن بیان و بازیگری: برای اینکه هنرجو بتواند حس و مفهوم شعر را منتقل کند، بخش ویژهای از کلاسها به آموزش فن بیان و بازیگری اختصاص دارد.
-
آشنایی با دستگاهها و گوشهها: کلاس شامل تحلیل دستگاههای موسیقی ایرانی و انتخاب مناسب شعر برای هر آواز است.
این روش آموزش باعث میشود که هنرجویان نه تنها از لحاظ فنی، بلکه از نظر هنری نیز به سطح بالایی برسند و بتوانند آوازهای ایرانی را با دقت و ظرافت اجرا کنند.
اهمیت شعر و نقش فن بیان در آموزش آواز
یکی از نکات کلیدی در گفتوگو با استاد منتشری، اهمیت شعر در موسیقی آوازی ایرانی است. ایشان همواره بر این باور است که ۵۰ درصد موسیقی آوازی ما شعر و ۵۰ درصد آن تحریر است. اگر یک خواننده نتواند شعر را صحیح و با دقت اجرا کند، اجرای او از لحاظ هنری ناقص خواهد بود.
استاد منتشری با تجربه در تئاتر و فن بیان، تاکید دارد که هر آواز باید با روح و مفهوم شعر هماهنگ باشد. برای مثال، آواز دشتی مناسب یک شعر حماسی نیست و باید با ماهور یا چهارگاه تنظیم شود. این موضوع تنها زمانی ممکن است که هنرجو فن بیان را به درستی یاد گرفته باشد و بداند چگونه حس شعر را منتقل کند.
نگاه استاد منتشری به وضعیت موسیقی امروز
استاد منتشری در گفتوگوهای خود به وضعیت موسیقی امروز نیز اشاره میکند و معتقد است که بسیاری از خوانندگان معاصر به شعر اهمیت کافی نمیدهند و اجرای آنها یکدست و فاقد سبک شخصی است. ایشان با مقایسه نسل قدیم و جدید میگوید که پیش از انقلاب، خوانندگان مطرح و صاحب سبک مانند بنان، قوامی، محمودیخوانساری، ایرج و شجریان، علاوه بر مهارت صدا، به انتخاب شعر و انتقال درست آن توجه ویژه داشتند.
این نگاه انتقادی استاد منتشری باعث شده است که کلاسهای ایشان در هنر پارسه نه تنها به آموزش تکنیکهای آواز بپردازد، بلکه سبک شخصی و بیان هنری هر هنرجو را نیز پرورش دهد.
در مورد بازیگری صحبت کردیم؛ چقدر لازم است که خوانندگان با فن بیان و بازیگری آشنا باشند؟
یک خواننده در وهله اول با کلام سر و کار دارد؛ اولا باید به ادبیات فارسی کاملا اشراف داشته باشد و مطالعه زیادی روی اشعار داشته باشد چون ۵۰ درصد موسیقی آوازی ما شعر و ۵۰ درصد آن تحریر است. حق مطلب هر کدام بایستی ادا شود. متاسفانه اکثر خوانندگان ما به اشعار اهمیت نمی دهند: اولا اشعار را صحیح نمی خوانند. ثانیا هر آوازی برای هر شعری مناسب نیست؛ شما بایستی روح آواز را بشناسید.
پنج شنبه ها ۲:۳۰ تا ۳:۳۰ عصر یک برنامه رادیویی به نام “نیستان” داریم که مدت ۲ سال ادامه دارد. تکیه ما در این برنامه در انتخاب شعر است. آن شعری که در آواز دشتی می خوانید را نمی توانید در ماهور یا چهارگاه بخوانید چون ماهور آواز شاد و چهارگاه حماسی است. هم روح و هم مغهوم شعر بایستی با آواز تطبیق کند و این زمانی است که آواز خوان فن بیان را بداند. من چون ۳ سال دوره تئاتر و فن بیان را گذراندم، تلاش می کنم این موضوع را به جایگاه اصلی خود برسانیم.
فکر می کنم در میان خوانندگان فقط شما و آقای صدیق تعریف با تئاتر آشنا هستید.
ایشان وقتی فهمید که من تئاتر کار کرده ام خیلی خوشحال شد.
آن طور که مشاهده می کنیم بهترین و معروف ترین خوانندگان ایران هم شعر را جویده جویده می خوانند.
هنگامی که شما شعر حافظ را می خوانید باید توجه داشته باشید که او انسان بزرگی است و بایستی در مورد شعر او حق مطلب ادا شود یعنی درست و واضح خوانده شود. وقتی ردیف های استاد مهرتاش را ضبط کردیم و به شرکت بردیم، به آقای موسوی گفتم که دوست دارم
اشعاری که خوانده ام به صورت یک مجموعه مجزا چاپ شود. گفت نیازی نیست و من گفتم چرا؟ گفت شما این شعر را آنقدر واضح خوانده اید که هر کس آن را بشنود می تواند آن را بنویسد. گفتم می خواهم به دلیل گمنام بودن بعضی از شاعران، شعر آن ها چاپ شود. این کار انجام شد و این مجموعه همراه با اسامی شعرا و گوشه هایش چاپ شد و ضمیمه ردیف گردید.
اکثر آواز خوانها را در نظر بگیرید، متوجه نمی شوید که چه می گوید و شاعر شعر آن چه کسی است چون کلام از نظر شنیداری مشخص نمی باشد.
متوجه شدم که توسط استاد خوبی مثل استاد مهرتاش، شاگردانی تربیت می شوند که هرکدام لحن و شیوه خاص خودشان را دارند. استادان منتشری، جمال وفایی، شجریان و عبدالوهاب شهیدی که هر کدام بیان موسیقی، شیوه و تن و مکتب اختصاصی خود را دارند اما تمام خوانندگان امروزی با یک نوع لحن و صداسازی می خوانند و وقتی آثارشان را می شنویم به راحتی متوجه نمی شویم که اسم خواننده چیست.
چرا این اتفاق افتاده است؟
قبل از انقلاب ۵-۶ آواز خوان مطرح و صاحب سبک مثل بنان، قوامی، محمودیخوانساری، ایرج، گلپایگانی، شجریان، شاید بنده و حتی نادر گلچین وجود داشت. نادر گلچین و محمودی خوانساری دو خواننده ای بودند که به بهترین شیوه، شعر را انتخاب و اجرا میکردند. به نظر من این دو نفر سرآمد بقیه خوانندگان هستند. دیگران نیز شعرشان را به خوبی انتخاب می کردند ولی این دو به انتخاب شعر خیلی بیشتر اهمیت می دادند که جالب بود.
جمعبندی و نتیجهگیری
گفتوگو با استاد منتشری نشان میدهد که آموزش آواز تنها به یادگیری تکنیکهای صدا محدود نمیشود. تحریر محمد منتشری، اهمیت شعر، فن بیان و بازیگری همگی عناصر مهمی هستند که در کلاسهای ایشان در هنر پارسه به آن پرداخته میشود. هنرجویان با یادگیری این مهارتها میتوانند اجرای حرفهای و تاثیرگذار داشته باشند و به سبک اختصاصی خود دست یابند.
کلاس آواز محمد منتشری در هنر پارسه فرصتی است برای علاقهمندان که نه تنها با تکنیکهای آواز آشنا شوند، بلکه با فرهنگ و تاریخ موسیقی ایران و ادبیات فارسی نیز پیوند عمیق برقرار کنند. این دورهها هنرجویان را برای اجراهای حرفهای و انتشار آثار با کیفیت آماده میکند و نسل جدیدی از خوانندگان با سبک و بیان اختصاصی را پرورش میدهد. نماس با ما
